พืช

คำมอกหลวง

ชื่อ
คำมอกหลวง
ชื่อสามัญ
Golden Gardenia
ชื่อท้องถิ่น
คำมอกช้าง (ภาคเหนือ), ผ่าด้าม ยางมอกใหญ่ (นครราชสีมา), ไข่เน่า (อุดรธานี), สะแล่งหอมไก๋ หอมไก๋ (ลำปาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝙂𝙖𝙧𝙙𝙚𝙣𝙞𝙖 𝙨𝙤𝙤𝙩𝙚𝙥𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 Hutch.

อนุกรมวิธาน

อาณาจักร
Plantae
หมวด
Tracheophyta
ชั้น
Magnoliopsida
อันดับ
Gentianales
วงศ์
Rubiaceae
สกุล
𝙂𝙖𝙧𝙙𝙚𝙣𝙞𝙖
ชนิด
𝙂𝙖𝙧𝙙𝙚𝙣𝙞𝙖 𝙨𝙤𝙤𝙩𝙚𝙥𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น
ไม้ยืนต้นขนาดกลาง สูง 7 – 15 ม. มีน้ำยางเหลือง กิ่งอ่อนมีขนปกคลุม ผลัดใบช่วงสั้นๆ เวลาออกดอก
ใบ
เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปวงรีขอบขนานหรือแกมรูปไข่กลับ กว้าง 12 – 18 ซม. ยาว 22 – 30 ซม. ปลายใบแหลมหรือมน โคนใบมน ขอบใบเรียบ มีหูใบเป็นปลอกที่บริเวณรอบกิ่ง หลุดร่วงง่ายเห็นรอยแผลชัดเจน
ดอก
ดอกเดี่ยวสีเหลืองสด เปลี่ยนเป็นสีซีดหรือขาวนวลเมื่อร่วง ออกที่ซอกใบ มีกลิ่นหอม ขนาดผ่านศูนย์กลาง 5.5 – 7 ซม.
ผล
ผลเป็นผลสด รูปรีหรือรูปขอบขนาน ขนาดกว้าง 1.8 – 2.5 ซม. ยาว 2.2 – 4 ซม.
การกระจายพันธุ์
พบในประเทศพม่า ลาว จีนตอนใต้ ประเทศไทยพบในป่าเต็งรังและป่าเบญจพรรณ ทางภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันออก
การใช้ประโยชน์
เนื้อไม้ใช้สร้างที่อยู่อาศัย นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:751253-1
https://www.iucnredlist.org/species/232149349/232260230
https://www.gbif.org/species/5335111
http://clgc.agri.kps.ku.ac.th/resources/new-fragrant/gardenia-s.html
https://ntbg.org/database/plants/detail/gardenia-sootepensis

สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST

LC - Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
EX EW CR EN VU NT LC DD NE

IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้

EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ