ยางปาย
ชื่อ
ยางปาย
ชื่อสามัญ
-
ชื่อท้องถิ่น
ยางกราย, ยางแกน, ยางบาย, ยางพราย, ยางฮอก, ยางฮี, ยางฮี้ (ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝘿𝙞𝙥𝙩𝙚𝙧𝙤𝙘𝙖𝙧𝙥𝙪𝙨 𝙘𝙤𝙨𝙩𝙖𝙩𝙪𝙨 C.F.Gaertn.
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ต้น สูง 20 - 40 เมตร เปลือกต้นแตกเป็นสะเก็ด
ใบ
ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ แผ่นใบรูปรี หรือรูปไข่ โคนใบรูปลิ่มกว้าง ถึงรูปกลมแกมรูปหัวใจ ปลายใบแหลม ถึงเรียวแหลม ขอบใบหยักบริเวณปลายใบ กว้าง 2.5 - 12 เซนติเมตร ยาว 6 - 20 เซนติเมตร เส้นใบมีขนปกคลุม
ดอก
ดอกช่อ แบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบ บริเวณปลายกิ่ง ดอกย่อยประมาณ 7 ดอก กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกออกเป็น 5 แฉก สั้น 3 แฉก ยาว 2 แฉก กลีบดอก 5 กลีบ ปลายบิดเวียน ผิวด้านนอกมีขน เกสรเพศผู้ประมาณ 30 อัน เกสรเพศเมีย รังไข่มีขนปกคลุม
ผล
ผลเดี่ยว แบบผลแห้ง เมื่อแก่แล้วไม่แตก ลักษณะคล้ายรูปไข่ หรือค่อนข้างกลม มีสันคมยาวตลอดตัวผล 5 สัน มีขนปกคลุมหนาแน่น กลีบเลี้ยงติดอยู่ในระยะผล เจริญขยายใหญ่ 2 กลีบ ลักษณะคล้ายปีก ปลายโค้งงอ เมล็ดกลม จำนวน 1 เมล็ด
การกระจายพันธุ์
พบในป่าดิบเขา ที่ความสูง 400-1100 เมตร จากระดับน้ำทะเล ออกดอกช่วงมกราคม-กุมภาพันธ์ ออกผลช่วงพฤษภาคม-สิงหาคม
การใช้ประโยชน์
เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้างบ้านเรือนได้ดี
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:320658-1
https://www.iucnredlist.org/species/33010/2830217
R. POOMA, M. POOPATH & M.F. NEWMAN., 2016. Dipterocapaceae. In Flora of Thailand. T. Smitinand and H. Balslev (Eds.), vol. 13 part 4: 575. Forest Herbarium, National Park, Wildlife and Plant Conservation Department. Bangkok.
http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=719&view=showone&Itemid=132
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
VU - Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ