พืช

ยางปาย

ชื่อ
ยางปาย
ชื่อสามัญ
-
ชื่อท้องถิ่น
ยางกราย, ยางแกน, ยางบาย, ยางพราย, ยางฮอก, ยางฮี, ยางฮี้ (ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝘿𝙞𝙥𝙩𝙚𝙧𝙤𝙘𝙖𝙧𝙥𝙪𝙨 𝙘𝙤𝙨𝙩𝙖𝙩𝙪𝙨 C.F.Gaertn.

อนุกรมวิธาน

อาณาจักร
Plantae
หมวด
Magnoliophyta
ชั้น
Magnoliopsida
อันดับ
Malvales
วงศ์
Dipterocarpaceae
สกุล
𝘿𝙞𝙥𝙩𝙚𝙧𝙤𝙘𝙖𝙧𝙥𝙪𝙨 𝙘𝙤𝙨𝙩𝙖𝙩𝙪𝙨 C.F.Gaertn.
ชนิด
𝘿𝙞𝙥𝙩𝙚𝙧𝙤𝙘𝙖𝙧𝙥𝙪𝙨 𝙘𝙤𝙨𝙩𝙖𝙩𝙪𝙨

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น
ไม้ต้น สูง 20 - 40 เมตร เปลือกต้นแตกเป็นสะเก็ด
ใบ
ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ แผ่นใบรูปรี หรือรูปไข่ โคนใบรูปลิ่มกว้าง ถึงรูปกลมแกมรูปหัวใจ ปลายใบแหลม ถึงเรียวแหลม ขอบใบหยักบริเวณปลายใบ กว้าง 2.5 - 12 เซนติเมตร ยาว 6 - 20 เซนติเมตร เส้นใบมีขนปกคลุม
ดอก
ดอกช่อ แบบช่อกระจะ ออกตามซอกใบ บริเวณปลายกิ่ง ดอกย่อยประมาณ 7 ดอก กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกออกเป็น 5 แฉก สั้น 3 แฉก ยาว 2 แฉก กลีบดอก 5 กลีบ ปลายบิดเวียน ผิวด้านนอกมีขน เกสรเพศผู้ประมาณ 30 อัน เกสรเพศเมีย รังไข่มีขนปกคลุม
ผล
ผลเดี่ยว แบบผลแห้ง เมื่อแก่แล้วไม่แตก ลักษณะคล้ายรูปไข่ หรือค่อนข้างกลม มีสันคมยาวตลอดตัวผล 5 สัน มีขนปกคลุมหนาแน่น กลีบเลี้ยงติดอยู่ในระยะผล เจริญขยายใหญ่ 2 กลีบ ลักษณะคล้ายปีก ปลายโค้งงอ เมล็ดกลม จำนวน 1 เมล็ด
การกระจายพันธุ์
พบในป่าดิบเขา ที่ความสูง 400-1100 เมตร จากระดับน้ำทะเล ออกดอกช่วงมกราคม-กุมภาพันธ์ ออกผลช่วงพฤษภาคม-สิงหาคม
การใช้ประโยชน์
เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้างบ้านเรือนได้ดี
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:320658-1
https://www.iucnredlist.org/species/33010/2830217
R. POOMA, M. POOPATH & M.F. NEWMAN., 2016. Dipterocapaceae. In Flora of Thailand. T. Smitinand and H. Balslev (Eds.), vol. 13 part 4: 575. Forest Herbarium, National Park, Wildlife and Plant Conservation Department. Bangkok.
http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=719&view=showone&Itemid=132

สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST

VU - Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
EX EW CR EN VU NT LC DD NE

IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้

EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ