พรรณไม้ศูนย์
ตะเคียน
ชื่อ
ตะเคียน
ชื่อสามัญ
Iron wood
ชื่อท้องถิ่น
จะเคียน (ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝙃𝙤𝙥𝙚𝙖 𝙤𝙙𝙤𝙧𝙖𝙩𝙖 𝙍𝙤𝙭𝙗 var. Odorata
อนุกรมวิธาน
อาณาจักร
Plantae
หมวด
Streptophyta
ชั้น
Equisetopsida
อันดับ
Malvales
วงศ์
Dipterocarpaceae
สกุล
Hopea
ชนิด
𝙃𝙤𝙥𝙚𝙖 𝙤𝙙𝙤𝙧𝙖𝙩𝙖 𝙍𝙤𝙭𝙗 var. Odorata
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ยืนต้น ประเภทผลัดใบ สูง 15 - 30 เมตร เปลือกหนาและหยาบ สีเทาหรือสีน้ำตาลเข้ม แตกเป็นแผ่นหรือเป็นรอยแตกตามแนวยาวของลำต้น
ใบ
ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่แกมรูปหอก ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ใบกว้าง 2.5 - 3 เซนติเมตร ยาว 6 - 8.5 เซนติเมตร
ดอก
ดอกสีขาวหรือขาวปนเหลืองอ่อน ออกเป็นช่อสั้น ๆ ตามง่ามใบและปลายกิ่ง ออกดอกช่วงเดือน กันยายน-ธันวาคม
ผล
ผลเดี่ยว แบบผลแห้งแก่แล้วไม่แตก ผลปีกคู่ ขนาดประมาณ 1.4 เซนติเมตร ปลายเป็นติ่งแหลม มีขนประปราย มีปีกยาว 2 ปีก ออกผลช่วงเดือน ตุลาคม - มกราคม
การกระจายพันธุ์
เป็นพันธุ์ไม้ท้องถิ่นของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในป่าฝนเขตร้อนและพื้นที่ชื้น มีการกระจายพันธุ์ในพื้นที่ที่มีอากาศร้อนและชื้น
การใช้ประโยชน์
เป็นไม้เนื้อแข็ง ใช้ประโยชน์ในด้านการก่อสร้างและงานหัตถกรรม นอกจากนี้ยังมีความสำคัญทางศาสนาในบางพื้นที่ โดยมีการปลูกไว้ในวัดหรือสถานที่สำคัญต่าง ๆ เนื่องจากเชื่อกันว่าเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:320965-1
https://www.iucnredlist.org/species/32305/2813234
https://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/umnad.htm http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2336
http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?Botanic_ID=905
https://www.iucnredlist.org/species/32305/2813234
https://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/umnad.htm http://www.qsbg.org/Database/Botanic_Book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2336
http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?Botanic_ID=905
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
VU - Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ