พรรณไม้ศูนย์
มะขาม
ชื่อ
มะขาม
ชื่อสามัญ
Tamarind
ชื่อท้องถิ่น
บะขาม (ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝙏𝙖𝙢𝙖𝙧𝙞𝙣𝙙𝙪𝙨 𝙞𝙣𝙙𝙞𝙘𝙖 L.
อนุกรมวิธาน
อาณาจักร
Plantae
หมวด
Streptophyta
ชั้น
Equisetopsida
อันดับ
Fabales
วงศ์
Ceasalpinioideae
สกุล
Tamarindus
ชนิด
𝙏𝙖𝙢𝙖𝙧𝙞𝙣𝙙𝙪𝙨 𝙞𝙣𝙙𝙞𝙘𝙖 L.
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ยืนต้น ประเภทไม่ผลัดใบ สูง 10-20 เมตร เปลือกบางและเรียบ สีเทาหรือสีน้ำตาลเข้ม แตกเป็นแผ่นบาง ๆ
ใบ
ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ รูปรีหรือรูปไข่ ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ใบยาว 5-10 ซม. กว้าง 2-4 ซม. ใบย่อย รูปขอบขนาน จำนวน 10-20 คู่ ออกตรงข้าม ยาว 1.2-2 ซม. กว้าง 3-5 มม.
ดอก
ดอกสีเหลืองอ่อนปนสีส้ม ออกเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่ง กลีบดอกขนาดไม่เท่ากัน ออกดอกช่วงเดือน มีนาคม-พฤษภาคม
ผล
ผลเดี่ยว ผลเป็นฝักตรงหรือโค้งงอ เปลือกหนาแข็ง แต่เปราะหักง่าย สีน้ำตาลหรือน้ำตาลอมเทา เนื้อนิ่มสีน้ำตาลรับประทานได้ เมล็ดมี 3 - 12 เมล็ด สีน้ำตาลเข้มเป็นมัน ออกผลช่วงเดือน ธันวาคม-มีนาคม
การกระจายพันธุ์
เป็นพันธุ์ไม้ต่างถิ่น ที่มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกา แต่ได้มีการนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยและหลายประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
การใช้ประโยชน์
นิยมใช้ผลในการประกอบอาหารและเครื่องดื่ม รวมถึงมีการใช้ในทางสมุนไพร
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:520167-1
https://www.iucnredlist.org/species/62020997/62020999
https://aopdh02.doae.go.th/wp-content/uploads/2021/09/Tamarind.pdf https://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/petchaboon.htm http://www.st.buu.ac.th/botany/doc/2565/006%20%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A1.pdf
http://qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=804
https://www.iucnredlist.org/species/62020997/62020999
https://aopdh02.doae.go.th/wp-content/uploads/2021/09/Tamarind.pdf https://www.dnp.go.th/EPAC/province_plant/petchaboon.htm http://www.st.buu.ac.th/botany/doc/2565/006%20%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%82%E0%B8%B2%E0%B8%A1.pdf
http://qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=804
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
LC - Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ