พรรณไม้ศูนย์
กายขัดหิน
ชื่อ
กายขัดหิน
ชื่อสามัญ
Monkey-faced tree
ชื่อท้องถิ่น
กายขัดหิน (เชียงใหม่), คำแดง, คำแสด (ภาคกลาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝙈𝙖𝙡𝙡𝙤𝙩𝙪𝙨 𝙥𝙝𝙞𝙡𝙞𝙥𝙥𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 (Lam.) Müll.Arg.
อนุกรมวิธาน
อาณาจักร
Plantae
หมวด
Tracheophyta
ชั้น
Magnoliopsida
อันดับ
Malpighiales
วงศ์
Euphorbiaceae
สกุล
𝙈𝙖𝙡𝙡𝙤𝙩𝙪𝙨 Lour.
ชนิด
𝙈𝙖𝙡𝙡𝙤𝙩𝙪𝙨 𝙥𝙝𝙞𝙡𝙞𝙥𝙥𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 (Lam.) Müll.Arg.
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ยืนต้น ประเภทผลัดใบ สูง 10-20 เมตร
ใบ
ใบรูปรีหรือรูปไข่ ยาว 4–22 ซม. ปลายเรียวแหลมหรือเป็นติ่งแหลม โคนกลม ก้านใบยาว 1.5–5 ซม. แผ่นใบด้านล่างมีขนและต่อมเกล็ดหนาแน่น เส้นโคนใบข้างละ 1 เส้น
ดอก
ช่อดอกออกเดี่ยว ๆ ตามซอกใบ หรือหลายช่อตามปลายกิ่ง ยาวได้ถึง 20 ซม. ไม่มีกลีบดอก ดอกเพศผู้สีเขียว เส้นผ่านศูนย์กลาง 2–3 มม. กลีบเลี้ยง 2–4 กลีบ เกสรเพศผู้ 15–20 อัน ดอกเพศเมียสีเหลืองหรือแดง เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 4 มม. กลีบเลี้ยง 3–6 กลีบ ก้านเกสรเพศเมียสั้น ยอดเกสร 3 อัน ยาว 3–5 มม. ติดทน มีขนยาวนุ่ม
ผล
ผลรูปรีกว้าง จักเป็นพู ยาว 0.8–1.2 ซม. มีต่อมและขนสีน้ำตาลแดงกระจาย มี 1–3 เมล็ด
การกระจายพันธุ์
ในไทยพบทุกภาค ขึ้นตามป่าเบญจพรรณ ป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา
การใช้ประโยชน์
ผลใช้ทำเป็นสีย้อมให้สีแดงเรียกว่า kamela dye ส่วนต่าง ๆ มีสรรพคุณด้านสมุนไพรหลายอย่าง
อ้างอิง
https://botany.dnp.go.th/detaildict.html?wordsLinkno=1291&words=%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B9%81%E0%B8%AA%E0%B8%94&typeword=word#gallery-3
http://qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search.asp?txtsearch=%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B9%81%E0%B8%AA%E0%B8%94
https://www.gbif.org/species/2874863
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:33335-2
http://qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search.asp?txtsearch=%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B9%81%E0%B8%AA%E0%B8%94
https://www.gbif.org/species/2874863
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:33335-2
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
LC - Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ