พืช
มะค่าโมง
ชื่อ
มะค่าโมง
ชื่อสามัญ
-
ชื่อท้องถิ่น
มะค่าหัวคำ (ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝘼𝙛𝙯𝙚𝙡𝙞𝙖 𝙭𝙮𝙡𝙤𝙘𝙖𝙧𝙥𝙖 (Kurz) Craib
อนุกรมวิธาน
อาณาจักร
Plantae
หมวด
Tracheophyta
ชั้น
Magnoliopsida
อันดับ
Fabales
วงศ์
Fabaceae
สกุล
𝘼𝙛𝙯𝙚𝙡𝙞𝙖
ชนิด
𝘼𝙛𝙯𝙚𝙡𝙞𝙖 𝙭𝙮𝙡𝙤𝙘𝙖𝙧𝙥𝙖 (Kurz) Craib
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ต้น สูงได้ถึง 30 ม. ลำต้นคดงอ มีขนสั้นนุ่มสีเทาตามช่อดอก ฐานดอก กลีบเลี้ยง โคนกลีบดอก ก้านชูอับเรณู และรังไข่
ใบ
ใบประกอบปลายคู่ มีใบย่อย 3–5 คู่ รูปไข่ ยาว 5–9 ซม. ปลายมน เว้าตื้น ก้านใบย่อยยาว 3–5 มม. ช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ยาว 5–15 ซม. ใบประดับรูปไข่ ยาว 6–9 มม. ใบประดับย่อยคล้ายใบประดับ ติดเหนือจุดกึ่งกลางก้านดอก
ดอก
ก้านดอกยาว 0.7–1 ซม. กลีบเลี้ยง 4 กลีบ รูปรี คู่นอกขนาดเล็กกว่าคู่ในเล็กน้อย ยาว 1–1.2 ซม. กลีบดอกมีกลีบเดียว สีชมพูอมแดง รูปขอบขนาน ยาว 1.2–2 ซม. โคนเรียวแคบเป็นก้านกลีบ ปลายเว้าตื้น เกสรเพศผู้ที่สมบูรณ์ 7 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 2–3 ซม. เกสรเพศผู้ที่เป็นหมัน 3 อัน รูปเส้นด้าย รังไข่มีก้านสั้น ก้านเกสรเพศเมีย ยาว 2–2.5 ซม. ยอดเกสรขนาดเล็ก
ผล
ฝักแบนรูปขอบขนาน เบี้ยว ยาว 15–20 ซม. ปลายเป็นจะงอยสั้น ๆ เปลือกหนา เมล็ดรูปรี ยาว 2.5–3 ซม. มีผนังกั้น ขั้วเมล็ดมีเยื่อหุ้มหนาสีเหลืองอมส้ม
การกระจายพันธุ์
พบที่พม่า และภูมิภาคอินโดจีน ในไทยพบแทบทุกภาคยกเว้นภาคใต้ ขึ้นตามป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบแล้ง ความสูงถึงประมาณ 600 เมตร
การใช้ประโยชน์
เนื้อไม้ใช้สร้างบ้าน เมล็ดบดใช้แก้ปวดฟัน ปวดท้อง ตาอักเสบ
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:473084-1
https://www.iucnredlist.org/species/32811/9731140
https://botany.dnp.go.th/detaildict.html?wordsLinkno=4396&words=%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%84%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B9%82%E0%B8%A1%E0%B8%87&typeword=word
https://www.iucnredlist.org/species/32811/9731140
https://botany.dnp.go.th/detaildict.html?wordsLinkno=4396&words=%E0%B8%A1%E0%B8%B0%E0%B8%84%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B9%82%E0%B8%A1%E0%B8%87&typeword=word
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
EN - Endangered ใกล้สูญพันธุ์
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ