สมอพิเภก
ชื่อ
สมอพิเภก
ชื่อสามัญ
Beleric myrobalan
ชื่อท้องถิ่น
ลัน (เชียงราย) แหน, แหนขาว, แหนต้น (ภาคเหนือ)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝙏𝙚𝙧𝙢𝙞𝙣𝙖𝙡𝙞𝙖 𝙗𝙚𝙡𝙡𝙞𝙧𝙞𝙘𝙖 (Gaertn.) Roxb.
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ต้น เปลือกเรียบหรือแตกเป็นสะเก็ด เปลือกในสีเหลือง
ใบ
ใบรูปไข่กลับ ยาว 4–16 ซม. แผ่นใบเหนียว ด้านล่างสีเขียวเทา ใบอ่อนสีม่วงอมแดง มีต่อมหนึ่งคู่ด้านข้างประมาณกึ่งกลางก้านใบหรือใกล้โคนก้าน
ดอก
ช่อดอกแบบช่อเชิงลด ยาวได้ถึง 15 ซม. มีขนสั้นนุ่ม คนช่อเป็นดอกสมบูรณ์เพศ ปลายช่อเป็นดอกเพศผู้ ดอกสีเหลืองอมเขียว ไม่มีกลีบดอก เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3 มม. กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ด้านในมีขนยาวสีน้ำตาลหนาแน่น เกสรเพศผู้ 10 อัน ยื่นพ้นหลอดบนฐานดอกมีขน รังไข่ใต้วงกลีบ
ผล
ผลผนังชั้นในแข็ง แก่ไม่แตก รูปรี ยาว 2–3 ซม. เรียบหรือมี 5 สัน มีขนหนาแน่น เมล็ดผิวย่น
การกระจายพันธุ์
อินเดีย ศรีลังกา พม่า จีนตอนใต้ ภูมิภาคอินโดจีนและมาเลเซีย ออสเตรเลียตอนบน ในไทยพบทุกภาคน้ำคั้นจากเปลือกแก้ไข้ แก้หวัด ผลแห้งใช้ฟอกหนัง แก้ท้องร่วง แก้ไอ เจ็บคอ และเบาหวาน
การใช้ประโยชน์
น้ำคั้นจากเปลือกแก้ไข้ แก้หวัด ผลแห้งใช้ฟอกหนัง แก้ท้องร่วง แก้ไอ เจ็บคอ และเบาหวาน
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:170982-1
https://www.iucnredlist.org/species/61989645/61989649
https://botany.dnp.go.th/bkf_qr/index.html?code=Comb004
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
LC - Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ