พืช
ก่อแป้น
ชื่อ
ก่อแป้น
ชื่อสามัญ
-
ชื่อท้องถิ่น
กว้าวกวาง, ก่อหนาม (ภาคเหนือ) มะก่อ(เชียงใหม่)
ชื่อวิทยาศาสตร์
𝘾𝙖𝙨𝙩𝙖𝙣𝙤𝙥𝙨𝙞𝙨 𝙙𝙞𝙫𝙚𝙧𝙨𝙞𝙛𝙤𝙡𝙞𝙖 (Kurz) King ex Hook.f.
อนุกรมวิธาน
อาณาจักร
Plantae
หมวด
Magnoliophyta
ชั้น
Magnoliopsida
อันดับ
Fagales
วงศ์
Fagaceae
สกุล
𝘾𝙖𝙨𝙩𝙖𝙣𝙤𝙥𝙨𝙞𝙨 (D.Don) Spach
ชนิด
𝘾𝙖𝙨𝙩𝙖𝙣𝙤𝙥𝙨𝙞𝙨 𝙙𝙞𝙫𝙚𝙧𝙨𝙞𝙛𝙤𝙡𝙞𝙖
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
ลำต้น
ไม้ต้น สูง 10 - 30 เมตร กิ่งอ่อนมีขนสีน้ำตาลปกคลุม มีช่องอากาศทั่วไป
ใบ
ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ แผ่นใบรูปรี หรือรูปขอบขนาน โคนใบมน หรือไม่สมมาตร ปลายใบเรียวแหลม หรือเป็นติ่งแหลม ขอบใบเรียบ กว้าง 5 - 10 เซนติเมตร ยาว 11 - 22 เซนติเมตร ผิวใบด้านบนมีขนตามเส้นกลางใบ ผิวใบด้านล่างมีขนประปราย
ดอก
ดอกช่อ ออกที่ซอกใบ และปลายกิ่ง ทุกส่วนมีขนปกคลุม ช่อดอกแยกเพศ ช่อดอกเพศผู้ แบบช่อแยกแขนง ดอกย่อยขนาดเล็ก สีขาวนวล หรือเหลืองอ่อน กลิ่นหอมอ่อน กลีบเลี้ยง 6 กลีบ เกสรเพศผู้ 12 อัน ช่อดอกเพศเมีย แบบช่อเชิงลด เกสรเพศเมียมีรังไข่ 3 ช่อง ยอดเกสร 3 แฉก
ผล
ผลเดี่ยว แบบผลแห้ง เมื่อแก่แล้วไม่แตก ลักษณะค่อนข้างกลม กาบหุ้มผลเป็นหนามที่เหยียดตรง หรือโค้งเล็กน้อย ไม่แยกแขนง มีขนปกคลุม เมล็ดกลม แบนด้านข้างเล็กน้อย ปลายแหลม จำนวน 1 เมล็ด
การกระจายพันธุ์
พบในป่าดิบเขา ป่าเบญจพรรณ ที่ความสูง 1,000 – 1,500 เมตร จากระดับน้ำทะเล ออกดอกช่วงกุมภาพันธ์-เมษายน ออกผลช่วงสิงหาคม-พฤศจิกายน
การใช้ประโยชน์
เมล็ดคั่วสุกรับประทานได้
อ้างอิง
https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:295368-1/images
https://www.iucnredlist.org/species/138592549/225157722
C. Phengklai. 2008. Fagaceae. In: Flora of Thailand. T. Santisuk & K. Larsen (Eds.), vol. 9 part 3: 201. Forest Herbarium, National Park, Wildlife and Plant Conservation Department. Bangkok.
http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=3088&view=showone&Itemid=59
https://www.iucnredlist.org/species/138592549/225157722
C. Phengklai. 2008. Fagaceae. In: Flora of Thailand. T. Santisuk & K. Larsen (Eds.), vol. 9 part 3: 201. Forest Herbarium, National Park, Wildlife and Plant Conservation Department. Bangkok.
http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=3088&view=showone&Itemid=59
สถานะการอนุรักษ์ IUCN RED LIST
LC - Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
EX
EW
CR
EN
VU
NT
LC
DD
NE
IUCN Red List (บัญชีแดงของพรรณไม้และสัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์) คือ ระบบการจัดหมวดหมู่สถานภาพความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 9 ระดับ หลักๆ ดังนี้
EX – Extinct สูญพันธุ์
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ
EW – Extinct in the Wild สูญพันธุ์ในธรรมชาติ
CR – Critically Endangered ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง
EN – Endangered ใกล้สูญพันธุ์
VU – Vulnerable มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์
NT – Near Threatened ใกล้ถูกคุกคาม
LC – Least Concern เป็นกังวลน้อยที่สุด
DD – Data Deficient ข้อมูลไม่เพียงพอที่จะประเมิน
NE – Not Evaluated ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพ